Các khóa học đã đăng ký

7 hiệu ứng tâm lý hữu dụng trong cuộc sống

Tâm trí bí ẩn như đại dương, phức tạp và khó hiểu. Có lẽ cũng vì vậy mà các nhà khoa học, triết học, tâm lý học đã dành rất nhiều thời gian để tìm hiểu về tâm lý nhân loại. Bài viết dưới đây giới thiệu 7 hiện tượng tâm lý hữu ích cho cuộc sống.

 

1. Hiệu ứng Pratfall - Sức hấp dẫn của sự không hoàn hảo

Hiệu ứng Pratfall là một hiện tượng tâm lí cho rằng những người có năng lực sẽ dễ thương và hấp dẫn hơn khi họ mắc sai lầm thay vì quá hoàn hảo, vì sự hoàn hảo đôi khi tạo ra khoảng cách.

Lý thuyết này đã được thử nghiệm bởi nhà tâm lý học Elliot Aronson. Trong thử nghiệm của mình, ông yêu cầu những người tham gia nghe bản ghi âm của một số ứng cử viên khi trả lời câu hỏi. Một vài bản ghi còn có tiếng ứng viên làm đổ cốc cafe. Cuối cùng khi những người tham gia được hỏi, họ lại có xu hướng thiện cảm hơn với những người bị đổ cafe.

Theo hiệu ứng Platfall, đôi khi việc mắc lỗi lại là lợi thế, miễn rằng những sai lầm đó không quá lớn và có thể được sửa đổi.

2. Hiệu ứng "Yêu Người Yêu Mình" (Reciprocal Liking)

Khi biết rằng người khác thích mình, chúng ta thường có xu hướng thích lại họ. Vì sao vậy? Chỉ cần biết rằng có ai đó "thinh thích" mình thôi, đã đủ để khiến chúng ta cảm thấy bản thân mình có những giá trị đáng quý, điều này giúp nâng cao sự tự tôn. Thêm vào đó, những người thích chúng ta sẽ không từ chối, không xua đuổi khi ta buồn hay luôn động viên, giúp đỡ chúng ta khi cần... chúng ta. 

Vì vậy, đừng ngại cho mọi người biết rằng bạn thích họ. Hành động đơn giản như bày tỏ suy nghĩ của bạn về người khác có thể giúp ích cho bạn trong tương lai. Nhưng nhớ cẩn thận, đừng phóng đại niềm yêu thích của bạn! Tốt hơn, nên thể hiện nó một cách tinh tế nhé!

3. Hiệu ứng Lời tiên tri tự hoàn thành - Kỳ vọng cao hơn sẽ tạo ra hiệu suất làm việc tốt hơn

Điểm mấu chốt của hiện tượng tâm lý này là khái niệm "Self-fulfilling prophecy" (lời tiên tri tự thành hiện thực). Nếu bạn tin điều gì đó là thật thì dần dần nó sẽ trở nên đúng như vậy.

Tại sao hiện tượng này lại xảy ra? Đây là tác dụng đầy ma lực của một kiểu “ám thị” thần kỳ. Trong cuộc sống, mỗi người đều sẽ chịu sự ám thị tâm lý thế này hay thế kia, những ám thị này có cái tích cực, cũng có cái tiêu cực. Nếu một người chịu sự ám thị nào lâu dài thì kết quả họ sẽ trở thành đúng như loại ám thị đó.

4. Nghịch lý của lựa chọn - Càng có nhiều lựa chọn ta càng ít hài lòng với quyết định của mình

Sáng nay mình sẽ ăn gì? Tối xem chương trình gì? Cuối tuần đi du lịch ở đâu?... Nếu bạn đã từng băn khoăn và cảm thấy bứt rứt sau khi đưa ra quyết định thì có thể bạn đã trải qua hiệu ứng Nghịch lý của sự lựa chọn.

Ngay cả khi quyết định cuối cùng của bạn là đúng, khi phải đối diện với nhiều lựa chọn, bạn thường ít hài lòng với quyết định của mình.

5. Hiệu ứng TGA - Mất trí nhớ thoáng qua

Bộ nhớ của con người vẫn là một điều bí ẩn. Có một mối liên kết thú vị tồn tại giữa cảm xúc và ký ức. Chính xác hơn, cảm xúc và các yếu tố tâm lý khác dường như cũng góp phần trong những bí ẩn về y học. Được gọi là chứng mất trí nhớ toàn bộ thoáng qua (Transient global amnesia - TGA).

6. Hiệu ứng Hào quang - Yêu ai yêu cả đường đi lối về

Vẻ đẹp bề ngoài đóng vai trò không hề nhỏ trong việc quyến rũ người khác phái hoặc cùng phái. Khả năng người đẹp để lại ấn tượng tốt rất cao. Chúng ta vội vã gán ghép nhiều nhãn mác cho người có diện mạo lôi cuốn: tốt bụng, rộng rãi, hoà đồng, nhạy cảm. Hiệu ứng hào quang có thể khiến bạn mua một món hàng kém chất lượng, yêu nhầm người, chẩn đoán sai bệnh… Cũng giống như chiếc vương miện quyền lực, bạn có thể dễ đánh giá sai lầm khi bị choáng ngợp bởi vẻ đẹp lấp lánh bề ngoài.

7. Hiệu ứng Playing Selectively Hard To Get - "Chạy Tình Tình Theo"

Chúng ta thường ham muốn và trân trọng những thứ hiếm hoi, những thứ không phải ai cũng dễ dàng sở hữu. Cũng giống như tâm lý của một đứa trẻ ứng xử với đồ chơi của mình, bình thường đứa trẻ đang không thiết tha gì với món đồ chơi nhưng khi một đứa trẻ khác cầm nó thì chúng sẽ chạy ra giành lấy để chơi. Trong tình yêu, đôi khi được một người khác theo đuổi thì mình không thấy thích, nhưng khi người đó dừng lại, không theo đuổi nữa thì lại thấy hẫng hụt, tiếc nuối, thậm chí có trường hợp quay lại yêu đơn phương người mà trước đây đã từng yêu đơn phương mình.

Nguồn tham khảo: 

1. Bạn Không Thông Minh Lắm Đâu - David McRaney

2. Gurit E. Birnbaum, Kobi Zholtack, Harry T. Reis. No pain, no gain: Perceived partner mate value mediates the desire-inducing effect of being hard to get during online and face-to-face encounters. Journal of Social and Personal Relationships, 2020; 026540752092746 DOI: 10.1177/0265407520927469

3. Aronson, E., Wilson, T.D., & Akert, A.M. (2005). Social Psychology (5th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.

4. Prera, A (2021, March 22). Why the halo effect affects how we perceive others. Simply Psychology. https://www.simplypsychology.org/halo-effect.html

 


Cũ hơn Mới hơn


Danh mục tin tức